Mikroplastik w naszych domach— skąd się bierze i jak go ograniczyć?

 

Mikroplastik w domu może pochodzić m.in. z tekstyliów syntetycznych.

Uwalnia się podczas użytkowania, noszenia i prania materiałów zawierających plastik, który następnie trafia do kurzu i powietrza w naszych domach. Ograniczenie syntetycznych tkanin oraz wybór naturalnych włókien może pomóc zmniejszyć ich obecność w przestrzeni domowej. 

 

Dlaczego temat mikroplastiku w domu jest coraz częściej poruszany?

 

Przez wiele lat mikroplastik kojarzony był głównie z oceanami i środowiskiem naturalnym.  Coraz częściej jednak podnosi się temat obecności mikroplastiku w przestrzeniach, w których spędzamy większość czasu: domach, mieszkaniach i biurach. 

 

Współczesne wnętrza zawierają wiele materiałów syntetycznych: od ubrań i pościeli po dywany, zasłony czy tapicerkę. W trakcie codziennego użytkowania włókna tych materiałów mogą się stopniowo ścierać i trafiać do otoczenia.

 

Co to jest mikroplastik

 

Mikroplastik to drobne cząstki tworzyw sztucznych o wielkości poniżej 5 mm. Powstają one między innymi podczas rozpadu większych elementów plastikowych albo w wyniku zużywania się produktów zawierających włókna syntetyczne. 

 

W kontekście tekstyliów często używa się także pojęcia mikrowłókna — są to bardzo drobne fragmenty włókien, które oddzielają się od materiału podczas tarcia, noszenia czy prania.

 

Skąd mikroplastik bierze się w naszych domach?

 

 

Jednym ze źródeł są tekstylia syntetyczne.

 

Materiały takie jak poliester, akryl czy nylon są powszechnie stosowane w odzieży i tekstyliach domowych, takich jak dywany, czy tapicerki. Europejska Agencja Środowiska wskazuje, że syntetyczne tekstylia są jednym z uznanych źródeł mikroplastiku w środowisku.

Procesy, które powodują uwalnianie mikrowłókien plastikowych to m.in.:

 

• Pranie i suszenie, zwłaszcza nowych ubrań lub materiałów o niższej trwałości.
• Codzienne użytkowanie materiałów.
• Tarcie tkanin podczas noszenia ubrań, składania pościeli czy używania domowych tekstyliów

 

 

Mikroplastik w powietrzu i kurzu domowym

 

Coraz więcej badań wskazuje, że mikrowłókna mogą występować nie tylko w wodzie, ale także w powietrzu — zarówno na zewnątrz, jak i we wnętrzach. W wielu przypadkach najwyższe poziomy obserwuje się właśnie w środowisku domowym. 

 

Mikrowłókna mogą osiadać na powierzchniach jako część kurzu domowego, a następnie ponownie unosić się podczas codziennych czynności.

 

Co to oznacza dla naszego codziennego życia?

 

Badania nad mikroplastikiem koncentrują się  na jego obecności w środowisku i potencjalnym wpływie na organizm człowieka.

Wdychanie mikrowłókien jest uznawane za jedną z głównych dróg kontaktu z mikroplastikiem (Vianello et al., 2019).

 

Naukowcy wskazują, że mikroplastik jest jednym z elementów wpływających na jakość środowiska we wnętrzach.

Jednocześnie podkreślają, że badania nad jego długoterminowym wpływem na zdrowie są nadal prowadzone.

 

 

Czy naturalne tkaniny rozwiązują problem?

 

Naturalne włókna, takie jak len, bawełna czy wełna, nie zawierają plastiku i dlatego nie uwalniają plastikowych mikrowłókien. Warto jednak pamiętać, że nawet włókna naturalne mogą się ścierać — te jednak ulegają naturalnej biodegradacji w środowisku.  W praktyce natomiast, wybór naturalnych materiałów często wiąże się z ograniczeniem obecności tworzyw sztucznych w przestrzeni domowej.

 

 

Jakie to ma znaczenie przy wyborze tekstyliów domowych?

 

Rodzaj materiału, z którego wykonana jest pościel, odzież nocna czy zasłony, wpływa nie tylko na komfort użytkowania, ale również na środowisko wewnętrzne domu.

 

Świadomy wybór tekstyliów może obejmować:

• zwracanie uwagi na skład materiału,
• wybieranie trwałych produktów,
• ograniczanie nadmiernej liczby syntetycznych tkanin.

 

W kontekście zdrowego domu coraz częściej mówi się o tzw. mikroklimacie wnętrza — czyli warunkach powietrza i wilgotności, na które wpływają również używane materiały.

 

Jak ograniczyć mikroplastik w domu?

Oto kilka praktyk:

• wybieraj tekstylia wykonane z naturalnych włókien
• pierz ubrania zgodnie z zaleceniami producenta, unikając nadmiernego      tarcia
• regularnie wietrz pomieszczenia
• usuwaj kurz na mokro zamiast go wzburzać
• stawiaj na trwałe materiały zamiast częstej wymiany produktów

 

Europejska Agencja Środowiska podkreśla, że ograniczanie emisji mikrowłókien wymaga zarówno zmian projektowych, jak i świadomych nawyków użytkowników. 

 

 

Słownik pojęć

 

Mikroplastik — drobne cząstki tworzyw sztucznych o wielkości poniżej 5 mm.

Mikrowłókna — drobne fragmenty włókien uwalniane z materiałów podczas użytkowania.

Włókna syntetyczne — włókna produkowane z tworzyw sztucznych, np. poliester.

Włókna naturalne — włókna pochodzenia naturalnego, np. len lub bawełna.

 

 

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

 

Czy pościel syntetyczna może uwalniać mikroplastik?

 

Pościel wykonana z włókien syntetycznych może uwalniać mikrowłókna plastikowe podczas użytkowania i prania. 

 

 

Czy len uwalnia mikroplastik?

 

Len jest włóknem naturalnym i nie zawiera tworzyw sztucznych, uwalnia mikrowłokna naturalne, które są naturalnie biodegradowalne, ale nie mikroplastik, który nie jest biodegradowalny.

 

Jak ograniczyć mikroplastik w sypialni?

 

Warto ograniczać tekstylia syntetyczne, regularnie usuwać kurz i wybierać materiały naturalne.

 

 

W skrócie

• Mikroplastik w domu może pochodzić z tekstyliów syntetycznych.
• Mikrowłókna mogą trafiać do kurzu i powietrza domowego.
• Naturalne włókna nie zawierają plastiku.
• Świadomy wybór tekstyliów może wspierać zdrowsze środowisko domowe.

 

 Podsumowanie

 

Mikroplastik w domu to temat, który coraz częściej pojawia się w badaniach dotyczących środowiska wewnętrznego i jakości życia. Choć wiedza naukowa wciąż się rozwija, coraz więcej danych wskazuje na znaczenie materiałów używanych na co dzień — szczególnie tekstyliów.

 

W NatureBed skupiamy się na naturalnych, certyfikowanych tkaninach lnianych, ponieważ świadomy wybór materiałów jest jednym z elementów tworzenia zdrowego mikroklimatu domu.

 

 

📚 Źródła

European Environment Agency — Microplastics from textiles: towards a circular economy for textiles in Europe 

European Environment Agency — briefing dotyczący ograniczania emisji mikrowłókien 

Dris et al., Environmental Pollution, 2017

Soltani et al., Environmental Science & Technology, 2022

Zhu et al., Science of the Total Environment, 2022

Periyasamy et al., Chemosphere, 2022